گناهان کبیره - بخش اول چاپ
مطالب گوناگون - مقالات مذهبی
 

گناهان کبیره، گناهانی هستند که از نظر اسلام پراهمیت و بزرگ‌ اند. نشانه‌ی اهمیت این گناهان آن است که برای‌شان به نهی اکتفا نشده است و به عذاب دوزخ نیز تهدید شده است.

 

برگرفته، خلاصه و چکیده ای از کتاب " گناهان کبیره " به تألیف:

شهید مهراب آیت الله سید عبدالحسینی دستغیب

مقدمه

شهید بزرگوار (آیت الله دستغیب) در مقدمه اش آثار نیک تقوی را از آیات و اخبار وخطبه نهج البلاغه بر می شمرد و پس از متوجه ساختن خواننده به اهمیت تقوا، معنی و حقیقت آن که انجام واجبات و ترک محرمات است را با بیانی شیوا ثابت می کند و در زمین مساعد تخم عمل به هر کمی باشد بارور میشود ولی با آفت گناه کوه عمل نیز کاهی نمی ارزد.

رویهم رفته ارزش هر کس به اندازه تقوای او است و می دانیم که تقوی را مراتب متعدد و مختلفی است و نخستسن مرتبه آن ترک گناهان و انجام واجبات است و مرتبه دوم تهذیب نفس و آراسته شدن به ملکات فاضله است و در مرتبه سوم از غیر خدا بریدن و یکباره به او پیوستن است.

1-     شرک بالله

اولین گناه کبیره شرک بخدای تعالی است و به کبیره بودن آن، حضرت رسول و حضرت امیر المؤمنین و صادق و کاظم و رضا و جواد علیهم السلام تصریح فرموده اند بلکه از حضرت صادق(ع) آمده است که از هر گناه کبیره بزرگتر شرک بخداست. [1]

و دلیل بر اینکه بزرگترین گناهان کبیره است فرمایش پروردگار است که می فرماید:

«خدا نمی آمرزد شرک آورده شده با او را اگر کسی مشرک از دنیا برود آمرزیده شدنی نیست، و غیر شرک را از هر که بخواهد می آمرزد.» [2] یعنی غیر از شرک قابل آمرزش است.

و نیز می فرماید: «کسی که به خدا شرک آورد خدا بهشت را برا او حرام فرموده و جایگاهش دوزخ است و برای ستم کنندگان یاری کنندگانی نیست.» [3]

چون کبیره بودن گناه شرک نزد هر مسلمانی بدیهی است ذکر سایر آیات شریفه و روایات وارده در بزرگی این گناه لزومی ندارد، چیزی که مهم است دانستن معنی شرکت و مراتب آن است.

2-     یأس

دوم از گناهان کبیره ناامیدی از رحمت الهی است. «الیأس من روح الله» روح در لغت نسیمی را می گویند که انسان از آن لذت و راحتی می برد. چون سبب یأس از پروردگار عالم اعتقاد نداشتن بقدرت و کرم و رحمت بی پایان او است در قرآن مجید آنرا از صفات کفار قرار داده و می فرماید «ناامید از رحمت الهی نمی شود مگر کسی که کافر است.» [4]

پس از شرک هیچ گناهی بزرگتر از یأس نیست زیرا هر گناهی که از شخصی سر می زند تا وقتی که مأیوس نباشد ممکن است در صدد توبه برآمده و با استغفار آمرزیده شود ولی شخص مأیوس آمرزیده شدنی نیست زیرا امیدی به آمرزش و مغفرت خدا ندارد تا توبه نماید.

از این گذشته یأس سبب جرأت بر جمیع گناهان می گردد چون شخص می گوید من که معذب خواهم بود چرا خودم را از شهوت دنیا محروم نمایم؟

3-     آدمکشی

سوم از گناهان کبیره کشتن کسی است که خدا و پیغمبر(ص) اذن در کشتن نداده اند. دلیل بر کبیره بودن آن، در روایاتی که از حضرت رسول و حضرت امیر و حضرات صادق و کاظم و رضا و جواد علیهم السلام وارد شده بکبیره بودن آن تصریح فرموده اند.

بعلاوه از گاناهانی است که خدایتعالی در قرآن مجید صریحا بر آن وعده عذاب داده از آن جمله می فرماید: «هر کسی مؤمنی را از روی عمد و قصد بکشد پاداشش دوزخ است، در حالی که در آن جاودان می باشد و خشم خدا بر او است و او را از رحمت خود دور ساخته و عذاب بزرگی را برایش آماده ساخته است.» [5]

انتهار هم قتل است:

خداوند در سوره نساء آیه 33 می فرماید: خودتان را به ناحق نکشید یا اینکه نفس خود را نکشید و خود را برای بتان قربانی نکنید. یا اینکه در هنگام غضب خود را انتحار نکنید، بدرستی که خداوند بشما اهل ایمان مهربان است، و کسی که از روی تعدی و تجاوز بغیر و ستم بر خود قتل نفس نماید، زود باشد که او را در آتشی سخت در آوریم و این بر خدا سهل و آسان است.

4-     دروغ

یکی از مبتلابه ترین گناهان، دروغ است که بکبیره بودنش تصریح شده، شیخ انصاری علیه الرحمة در کاسب محرمه می فرماید، دروغ گفتن حرام است بحکم قطعی بشری و جمیع ادیان آسمانی و در شرع مقدس اسلام حرمت آن به ادله اربعه: کتاب، اجماع، سنت و عقل ثابت است و کبیره بودنش از قرآن و احادیث استفاده می گردد.

دروغ از بزرگترین کبائر:

رسول خدا(ص) فرمود: بزرگترین گناهان کبیره، شرک و عقوق والدین و قول باطل یعنی دروغ می باشد. [6]

لعن ملک و بودی گند:

رسول خدا(ص) فرمود: مؤمن هر گاه بدون عذر دروغی بگوید هفتاد هزار ملک او را لعنت می کنند و بوی گندی از قلبش بیرون می آید که تا بعرش می رسد و خداوند بسبب این دروغ گناه هفتاد زنا که کمترین آن زنای با مادر است برای او می نویسد. [7]

قرآن مجید و دروغ:

در سوره نحل می فرماید: جز این نیست که می بافند دروغ را کسانی که ایمان نیاورده اند و تصدیق نکرده اند نشانه های خداوند را. [8] یعنی دروغگو ایمان به آیات خداوند ندارد.

و از چند آیه قرآن استفاده می شود که دروغگو مستحق لعنت و سزاوار خشم پروردگار است. (سوره 24 آیه 7)

آیات و اخبار وارده در بزرگی گناه دروغ و شدت عقوبت و مفاسد و زیانهای مترتبه بر آن زیاد که مرحوم حاجی نوری علیه الرحمه برای اختصار و آسانی حفظ آن چهل مورد را شماره کرده بدین قرار: (در کتاب به همه موارد پرداخته شده است. موارد اشاره شده در این مقاله 25)

1- دروغگو قابل رفاقت، اتهاد و برادری نیست. 2- دروغگو مروتش از همه خلق کمتر است. 3- دروغگو ایمان ندارد. 4- دروغ اثم و گناه است. 5- دروغگو ملعون است. 6- دروغگو تخم دشمنی و کینه را در دلها می کارد. 7- دروغ از شراب بدتر است. 8- بوی گند دروغ 9- خداوند دروغگو را لعنت می فرماید. 10- فرار ملک. 11- بوی گند دروغ تا به عرش می رسد. 12- ملائکه مقربین دروغگو را لعنت می کنند. 13- دروغ خراب کننده ایمان است. 14- دروغ قول زور است. 15- دروغگو رو سیاه است. 16- دروغ نشانه یک نفاق است. 17- دروغ زشت ترین مرضهای نفسانیه است. 18- دروغ انگشت پیچ شیطان است. 19- دروغ بدترین رباهاست. 20- دروغ دری از درهای نفاق است. 21- دروغگو از نماز شب محروم است. 22- دروغ بزرگترین خبائث است. 23- دروغ صاحبش را هلاک می کند. 24- خداوند دروغگو را هدایت نمی کند. 25- دروغ فسق است.

5-     عقوق والدین

پنجمین از گناهان کبیره عقوق والدین است چنانچه حضرت رسول اکرم(ص) و حضرت امیر المومنین(ع) و حضرت صادق و حضرت رضا و حضرت جوال علیهم السلام در روایاتیکه در شماره کبائر از ایشان رسیده بکبیره بودنش تصریح فرموده اند بلکه از پیغمبر اکرم(ص) چنین رسیده است که از هر گناه کبیره بزرگتر شرک بخدا و عقوق والدین است و نیز از گناهانی است که در قرآن مجید و احدایث صحیحه بر آم وعده عذاب داده شده است.

در قرآن مجید از قول عیسی بن مریم حکایت می فرماید: «که خداوند مرا نیکوکار به مادرم قرار داد و مرا ستمکار و بد عاقبت قرار نداد بسبب ترک نیکی به مادرم» [9] و سبب اینکه ذکر پدر نکرده اینست که آن حضرت پدر نداشت و لذا قبل از این آیه در حکایت حضرت یحیی (ع) ذکر پدر و مادر هر دو شده است. [10]

عقوق والدین و اخبار:

پیغمبر اکرم(ص) فرمود: کسیکه والدین خود را بیازارد مرا اذیت کرده و کسی که مرا بیازارد خدای را آزرده و آزار کننده خدا ملعون است. [11]

و همچنین فرمود: عاق والدین هر عملی که می خواهد بجا آورد، هرگز داخل بهشت نخواهد شد. [12]

و نیز پیغمبر اکرم(ص) فرمود: سه طایفه اند که در روز قیامت خداوند با ایشان سخن نمی فرماید و نظر رحمت به آنها نمی کند و ایشان را پاک نکرده و از برای آنها عذاب دردناکی است ایشان شرابخواران و تکذیب کنندگان بقدر الهی و عاق والدین اند. [13]

6-     قطع رحم

ششم از گناهان کبیره قطع رحم است حضرت صادق و حضرت رضا و حضرت جوال علیهم السلام بکبیره بودنش تصریح فرموده اند و نیز از گناهانی است که در قرآن مجید وعده آتش بر آن وارد شده و مورد لعن پروردگار عالم است و او را خاسر نامیده است. از حضرت سجاد(ع) مرویست که فرمود: از مصاحبت قاطع رحم بپرهیز که او را در سه جای قرآن ملعون یافتم. (1- سوره 2 آیه 25، 2- سوره 13 آیه 26، سوره 47 آیه 24 و 25)

بدترین اعمال نزد خدا:

مردی به پیغمبر(ص) عرض کرد: کدام عمل نزد خداوند بدتر و مبغوضتر است؟ فرمود: شریک قرار دادن برای او، گفت پس از آن چیست؟ فرمود قطع رحم، گفت پس از آن چیست؟ فرمود امر به منکر و نهی از معروف. [14]

1-       اکبر الکبائر الشرک بالله (وسائل الشیعه، کتاب جهاد - کافی)

2-       ان الله لا یغفران یشرک به و یغفر ما دون ذلک لمن یشاء (سوره 4 آیه 52)

3-       انه من یشرک بالله فقد حرم الله علیه الجنة و مأویه النار و ما للظالمین من انصار. (سوره 5 آیه 76)

4-       انه لا یا یئس من روح الله الا القوم الکافرون (سوره 12 آیه 87)

5-       و من یقتل مؤمناً متعمداً فجزائه جهنم خالداً فیها و غضب الله علیه و لعنه و اعد له عذاباً عظیما. (سوره 4 آیه 93)

6-       الا اخبرکم باکبر الکبائر الا شراک الله و عقوق الوالدین و قول الزور (وسائل الشیعه)

7-       ان المؤمن اذا کذب بغیر عذر لعنه سبعون الف ملک و خرج من قبله نتن حتی یبلغ العرش و کتب الله علیه بتلک الکذبة سبعین زنیة اهونها کمن زنی بامه. (مستدرک)

8-       انما یفتری الکذب الذین لایؤمنون بآیات الله (سروه 16 آیه 117)

9-       و براً بوالدتی ولم یجعلنی جباراً شقیا. (سوره 19 آیه 34)

10-   و براً بوالدیه ولم یکن جباراً عصیا. (سوره 19 آیه 15)

11-   من آذی والدیه فقط آذانی و من آذانی فقد آذی الله و من آذی الله فهو ملعون (مستدرک، کتاب نکاح، باب 75)

12-   ولیعمل العاقل ماشاء ان یعمل فلن یدخل الجنة (مستدرک، کتاب نکاح، باب 75)

13-   ثلثة لا یکلمهم الله یوم القیامه و لا یزکیهم و لا ینظر الیهم و لهم عذاب الیم و هو المکذب بالقدر و المدمن للخمر و العاق لوالدیه. (مستدرک، کتاب نکاح، بابا 75

14-   کافی

 

 

لینک به بخش دوم 

 

دریافت مجله عترت

مجله عترت مجله عترت
اولین مجله مذهبی - فرهنگی ونکوور

حاضرین در سایت

حاضرین در سایت : 18 نفر مهمان

ورود و خروج






رمز عبورتان را فراموش كرده اید؟